Елена Александровна Иванова (Алена Иванова) (1986 ий ӱарня тылзын визымше кечынже Марий АССР Волжск районысо Памаш-Энер ялеш шочын) – журналист да мер пашаеҥ, Марий Эл Республикысе тӱвыра да келшымаш кыл шотышто регионысо «ВийАр» («Мудрость») мер ушемын председательже, Мер каҥашын йыжъеҥже (2012-2016, 2020-2024), Россий журналист ушемын йыжъеҥже (2010), Олык Ипай лӱмеш сылнымут, тӱвыра да сымыктыш пашаште Марий Эл Республикысе самырык-влаклан Кугыжаныш премийын лауреатше (2014), Марий Элын калык писательже Вячеслав Абукаев Эмгак лӱмеш поро кумылым ончыктышо «Ший памаш» сылнымут фондын лауреатше (2015).
Вуйлымаш:
Илыш корныжо
Тӱҥ пашаже-влак
Фильм-влак
Публицистике статьже-влак
Илышыже, усталык да мер пашаже нерген литератур
Чап
Кылвер
Важ-влак
Илыш корныжо
Елена Александровна Иванова 1986 ий 5 мартыште Волжский районысо Памаш Энер ялеш шочын-кушкын. Сотнур кыдалаш школышто тунеммыж годымак ӱдыр шочмо йылмын сылнылыкше деке кумылаҥын да журналист пашаште шке шинчымашыжым ончыкташ шонен пыштен. Тӱҥалтыш класслаште тунеммыж годымак почеламутым серкален, йоча-влаклан лектын шогышо «Ямде лий» газет, «Кече» журнал, Волжск районысо «Юл ӱжара» газет редакцийла дене пеҥгыде кылым кучен. Икымше «Куэ» почеламутшо «Ямде лий» газетеш 1993 ийыште савыкталтын.
Ош куэм йӧратем.
Тудын дек модаш каем.
Шокшо кеҥеж кече тек,
Яндар юж ден шӱлатем.
Варажым самырык юнкор сылнымут семинарыште шке пашаже-влакым аклаш луктын, 1997 ийыште юнкор слетышто лийын, «Ямде лий» дене пеҥгыде кылым кучымыжлан диплом дене палемдалтын. 2002 ийыште «Волжские вести – Юл ӱжара» газет редакцийын Чап кагазше дене суапландаралтын. Школышто тӱрлӧ мероприятийым эртарымаште шке чолгалыкшым ончыктен, активист-влакын погыныштым вуйлатен. Колумб лудмашыште, Вишневский лудмашыште, «Мыйын еш архивем» конкурсышто, районысо турслетышто, районысо да республикысе краеведений дене конференцийлаште, марий йылме да литератур, ИКН дене олимпиадылаште шке уш-акылжым, шинчымашыжым, вийжым терген, сай лектышым ончыктен. Шке ялысе тӱвыра порт пелен ансамбльыш коштын, кажне концертлан Алена сценарийым ямдылен.
Сотнур кыдалаш школым 2003 ийыште тунем пытарымек, Марий кугыжаныш университетын историй да филологий факультетысе «журналистика» пӧлкашке тунемаш пура. Студент пагыт гычак, рашракше 2005 ий гыч, журналистика аланыште пашам ышташ тӱҥалеш, «Марий Эл» кугыжаныш телевизионный да радиовещательный компанийын (ВГТРК-н филиалже) усталык ешышкыже ушна. Тӱҥалтыште йоча да самырык-влаклан лектын шогышо «Шонанпыл» да «Тулвий» программе-влакым ямдыла. 2007 ий гыч самырык журналист Марий Радион редакторжо лиеш. «Куткыеш», «Самырык тӱня», «Кечывал радиоканал» программе-влакым эфирыш луктеш. Тиде пагатыштак телевидений денат кылже огеш йом. 2009 ийыште Марий телевиденийын увер редакцийжын корреспондентшылан ышташ тӱҥалеш, опытым пога, шинчымашыжым пойдара, Марий Элнан гына огыл Российнан тӱрлӧ кундемыштыже лиеда. Увер-влакым кок йылме денат ямдыла. 2013 ий гыч тудым национальный вещаний службын корреспондентшылан кусарат, «Пошкудем» да «Шӱмсем пӧлек» программылам ямдылыше да вӱдышӧ лиеш, «Изге мечет» передачын редакторжылан тырша. Алена Иванова лач тиде пагытыште марий калыкын илыш-йӱлаже дене палдарыше икмыняр фильмын авторжо семын палыме лиеш. Пашаже-влак тӱнямбал, Россий кӱкшытан да республикысе ятыр конкурсышто, фестивальыште палемдалтыныт.
2016 ий гыч Марий Эл Республикысе тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министерствын вӱдышӧ специалист-экспертше, пресс-секретарьже.
2019 ий январь тылзе гыч «Марий Эл» кугыжаныш телевизионный да радиовещательный компанийыш пӧртылын, продюсерлан тыршаш тӱҥалын. Тиде ийынак октябрь тылзыште национальный вещаний службын шеф-редакторжылан кусареныт. «Илыш мундыра» программын авторжо.
2021 ий апрель гыч Марий самырык театрыште зритель-влак дене пашам ыштыме шотышто директорын алмаштышыже лийын.
2024 ий август гыч Марий Эл Республикысе Торгово-промышленный палатыште пашам ышта.
2008 ий гыч Алена Иванова мер пашам чолган шуктен шога, Марий Эл Республикысе тӱвыра да келшымаш кыл шотышто регионысо «ВийАр» («Мудрость») мер ушемын председательже. Ушем 2008 ийыште Валентин Колумб лӱмеш рӱдер-тоштер пелен чумырген, икмыняр йогын дене пашам виктарен. 2008 ий гыч «ВийАр» газет савыкталташ тӱҥалын, Алена тӱҥ редактор лийын. 2009 ийыште ушем МАФУНыш ушнен, 2011 гыч 2013 ий марте ушем вуйлатыше МАФУНын Марий Элысе координаторжылан тыршен. Тыге Алена Иванова финно-угор тӱня дене лишкырак палыме лийын, родо-тукым калык-влакын кундемыштышт эртаралтше тӱрлӧ конференций, погын, вашлиймаш, «йыргешке ӱстел» йыр мутланымашын учасникше лиеш. 2009 ий гыч ушемын чолгаеҥже-влак «Мый марла ойлем» акцийым, варажым «Книга — яллан» акцийым увертареныт, «Сылнымут батлым» икмыняр гана эртареныт, 2009 ий годсек тачысе кече марте Россий кӱкшытан марий самырык тукым слетым эртарымашке чолган ушнат. Алена Иванова «Фильмы о настоящем», «Унчоfest» лагерь-семинарын, «Кеҥеж сылнымутчо» проект-влакын авторжо. Чӱчкыдын марий-влакын тӱшкан илыме кундемлашкышт миен коштеш. Пермьысе Россий кӱкшытан калык кокласе келшымаш да икоян улмым ончыктышо форумышто кок гана Марий Элын чапшым арален, конкурслаште сеҥыше радамыште лийын.
2013 ий гыч 2016 ий марте Марий Эл Республикысе Мер палатын йыръеҥже да тиде пагытыштак Марий Эл Республикысе тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министерстве пелен Мер ушемын йыръеҥже лийын.
Кок гана Мер каҥашыш сайлалтын (2012-2016, 2020-2024), Мер каҥаш председательын самырык-влак дене пашам ыштыме шотышто алмаштышыже. Мер пашажлан «Калык верч тыршымаш. Сергей Чавайнлан 125 ий» шарнымаш медаль, Марий Эл Кугыжаныш Погынын Чап Грамотшо-влак, Марий Эл Республике Вуйлатышын тауштымашыже дене палемдалтын.
Тӱҥ пашаже-влак
Фильм-влак
- «Кугу Корка але Виче кундемын пӱрымашыже»
- «Кӧтремъ»
- «Тӱрлемӱдыр»
- «Юмын пӱрымӧ вольык»
- «Ший пампалче»
- «Погын гыч погыныш»
- «Тагына пуш»
- «Сар тулгорно»
- «Илаш – эллан служитлаш»
- «Черемисская рапсодия»
- «Край утренней зари»
Публицистике статьже-влак
- «Шке от тарване гын, нигӧ конден огеш пу // Марий Эл. 7 июль.
- «Уржам ÿден, шыдаҥым от нал» // Марий Эл. 2025. 31 январь.
Илышыже, усталык да мер пашаже нерген
Чап
- «Калык верч тыршымаш. Сергей Чавайнлан 125 ий» шарнымаш медаль (2013).
- Марий Эл Кугыжаныш Погынын тауштымашыже (2013)
- Марий Эл Кугыжаныш Погынын Юбилей грамотшо (2013)
- «Кугу корка але Виче кундемын пӱрымашыже» фильм «Голос Евразии» национальный вещанийын II-шо Всероссийский фестивальыште «Эн сай публицистический программе» (2013)
- «Кӧтремъ» фильм Регион-влак кокласе «Времени живая нить» фотопаша ден видеосюжет-влак конкурсышто икымше вер (2013)
- «Марий Элын социально-экономически вияҥмыжым эн сайын ончыктымаш» конкурсышто «Калык йӱлам арален кодымаш» номинацийыште сеҥыше (2014).
- Олык Ипай лӱмеш сылнымут, тӱвыра да сымыктыш пашаште Марий Эл Республикысе самырык-влаклан Кугыжаныш премийын лауреатше (2014)
- Марий Эл Кугыжаныш Погынын Чап грамотшо (2014)
- «Юмын пӱрымӧ вольык» фильм «Голос Евразии» кумшо всероссийский национальный вещаний фестивальыште посна приз (2014)
- Россий журналист ушемын Марий Элысе пӧлкажын эртарыме конкурсыштыжо «Телевиденийыште пашам ыштыше эн сай журналист» номинацийыште сеҥыше (2015)
- «Герой нашего времени» фестивальын «Современник на экране» конкурсыштыжо «Юмын пӱрымӧ вольык» фильм «Вдохновение» номинацийыште сеҥыше (2015)
- «Кӧтремъ» фильм Эстонийысе Финно-угор фильм-влакын фестивальышт посна приз (2015)
- Марий Эл кугыжаныш телевизионный да радиовещательный компанийын 55 ияш лӱмгечыже вашеш Россий кугыжаныш телевизионный да радиовещательный компанийын Чап Грамотшо (2015)
- Российыште калыкле политике аланыште проект-влакым илышыш шыҥдарыше мер ушем-влакын чолгаеҥышт конкурсын II степенян Дипломжо (2015)
- Марий Элын калык писательже Вячеслав Абукаев Эмгак лӱмеш поро кумылым ончыктышо «Ший памаш» сылнымут фондын лауреатше, «Эн сай теле-радиожурналист паша» номинацийыште сеҥышыш лекше, «Канде толкын премий» (2015).
- Республикысе «Эн сай сценарист» конкурсышто сеҥыше (2016)
- «Село – территория возможностей» Россий кӱкшытан конкурсышто «Гражданская активность» направленийыште сеҥыше (2017)
- «Вячеслав Абукаев — Эмгак» шарнымаш медаль (2018)
- «Тагына пуш» фильм Эстонийысе Финно-угор фильм-влакын фестивальышт посна приз (2019)
- Марий Эл Республике Вуйлатышын тауштымашыже (2020)
- «Черемисская рапсодия» фильм Россий кӱкшытан X-шо «Диво России» туристический видеопрезентаций-влакын фестиваль-конкурсышто Гран-при (2023)
- «Шоруньжа – культурная столица финно-угорского мира» кÿчык фильм Россий кӱкшытан X-шо «Диво России» туристический видеопрезентаций-влакын фестиваль-конкурсышто I вер (2023)
- «Черемисская рапсодия» фильм Тÿнямбал кӱкшытан II-шо «Диво мира» туристический кинофестивальыште II вер (2024)
Кылвер
Негыз
- Лауреаты премии им. Олыка Ипая (http://mincult12.ru/node/485)
